LAAT HET GROTE GELD NIET ONTSNAPPEN

14/10/10 - FTT: Manoeuvres vanuit de Europese Unie

Gepubliceerd door FAN- RJF

De Europese Commissie geeft haar verzet tegen de FTT op, maar stelt de invoering ervan uit tot in de pruimentijd

De Europese Commissie heeft op 7 oktober 2010 een officiële mededeling gepubliceerd over de Belasting van de Financiële Sector[1]. De belangrijkste boodschap die deze mededeling bevat, luidt:
• De Commissie beveelt een Financial Transaction Tax (FTT, Taks op Financiële Transacties) op mondiaal niveau aan,
• Terwijl op Europees niveau de voorkeur gaat naar een Financial Activities Tax (FAT, Taks op Financiële Activiteiten)[2]
Attac Vlaanderen, 11.11.11. en Oxfam Solidariteit hebben hebben zware bedenkingen bij deze nieuwe manoeuvres vanuit de Commissie en blijven het belang van de invoering van een Financiële Transactie Taks, als het moet binnen de Eurozone, verdedigen.

De Europese Commissie geeft haar verzet tegen de FTT op, maar stelt de invoering ervan uit tot in de pruimentijd

De Europese Commissie heeft op 7 oktober 2010 een officiële mededeling gepubliceerd over de Belasting van de Financiële Sector[1]. De belangrijkste boodschap die deze mededeling bevat, luidt:
• De Commissie beveelt een Financial Transaction Tax (FTT, Taks op Financiële Transacties) op mondiaal niveau aan,
• Terwijl op Europees niveau de voorkeur gaat naar een Financial Activities Tax (FAT, Taks op Financiële Activiteiten)[2]
Attac Vlaanderen, 11.11.11. en Oxfam Solidariteit hebben hebben zware bedenkingen bij deze nieuwe manoeuvres vanuit de Commissie en blijven het belang van de invoering van een Financiële Transactie Taks, als het moet binnen de Eurozone, verdedigen.

De Commissie staat onder druk

Met haar voorstel geeft de Commissie een stukje toe aan de druk die op haar wordt uitgeoefend en staakt ze haar verzet tegen de FTT. Maar door de implementatie van de FTT te koppelen aan een mondiale overeenkomst, zal die taks tot in een verre toekomst een utopisch project blijven. Inderdaad, reeds op de bijeenkomst van de G20 in Toronto, in juni 2010, hebben de VSA, Canada, Australië en nog anderen, waaronder India, dat voorstel verworpen. Dat hier verandering in komt valt niet te verwachten. Vanzelfsprekend is men zich in Brussel daar goed van bewust. Daarom lijkt de houding van de Commissie meer op een politiek compromis dan op een besluit op basis van nuchtere economische analyse. Oostenrijk, België, Frankrijk, Duitsland en Griekenland zijn voor de FTT, terwijl het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Nederland en Tsjechië ertegen zijn. In die omstandigheden kan de Commissie het zich niet veroorloven zich openlijk en duidelijk uit te spreken. Als grote spelers zoals Frankrijk en Duitsland voor de FTT zijn kan de Commissie het voorstel niet botweg verwerpen. Het manoeuvre van de Commissie bestaat er in  de FTT de facto te verwerpen maar zonder dat de voorstanders ervan hun gezicht verliezen.  


Nog maar eens de eeuwige afgezaagde argumenten

Die indruk wordt bevestigd bij het lezen van de details van het Commissiedocument, en nog meer uit het werkdocument waarop het is gebaseerd.[3] Hoewel wordt toegegeven dat de FTT een impact zou hebben op de speculatie en aanzienlijke inkomsten zou opleveren, bestaat er nog altijd een sterk vooroordeel tegen de invoering ervan. Het document somt nog maar eens de oude argumenten  op tegen de FTT, alsof de vele tegenargumenten gewoon niet bestaan, zoals:

• Belastingontwijking en delokalisatie: Hoewel er al jaren geleden werd voorgesteld om de belasting te heffen op de vestigingsplaats van het bedrijf, doet de Commissie alsof ze daar niet van op de hoogte is. Allerlei in hoge mate gecentraliseerde en beveiligde systemen om de vestigingsplaats op te sporen (zoals CLS Bank, Target, enz.) maken het mogelijk om op een efficiënte en eenvoudige wijze belasting te heffen, ongeacht of die transactie nu laats vindt in Londen, Hong Kong of de Bermuda eilanden.

• Ongelijke verdeling van de inkomsten: Aangezien de handel in financiële waarden sterk gecentraliseerd is in slechts enkele plaatsen, zou de verdeling van de belastingsinkomsten inderdaad bijzonder ongelijk zijn als ze worden toegekend aan de plaatsen waar de transacties plaats vinden. Als de heffing echter gebeurt op de vestigingsplaats, wordt het mogelijk om van elke transactie de oorspronkelijke nationaliteit te achterhalen.  

• Toegenomen kosten voor de reële economie omdat men geen  onderscheid kan maken tussen schadelijke en nuttige transacties. Het is net één van de sterke punten van de FTT dat het vooral de frequente transacties belast, omdat die vooral van speculatieve aard zijn, terwijl de impact van een dergelijke taks op zuivere handelstransacties, die dus te maken hebben met reële economische activiteiten, verwaarloosbaar is.

De economische argumenten van de Commissie en van het ontwerpdocument geven blijk van een ideologische blokkering,.Men heeft er nog steeds niet begrepen dat men na de financiële krach niet zomaar kan verder bouwen op het gangbare beleid

De tijd speelt in het voordeel van de financiële sector

Voor wat de verdere procedure betreft beweren ze bij de Commissie dat ze voortgaan met de mogelijkheden te onderzoeken van de FTT op het niveau van de G-20 en dat ze van plan zijn te ijveren voor “een overeenkomst met de meest relevante internationale partners”. Men belooft ons voor de zomer van 2011 een alles omvattende evaluatie van de impact, met voorstellen voor mogelijke politieke maatregelen. Hetzelfde geldt voor de FAT, waarrond op technisch niveau verder zal worden gewerkt om te zien hoe men dat allemaal in de praktijk zal brengen. 

Laten we de FTT toch maar op de agenda houden

Toch blijkt uit de houding van de EU-Commissie dat ze gevoelig is voor politieke druk. Ondanks haar negatieve houding ten aanzien van de FTT, heeft ze haar algemene benadering inzake taks op de financiële sector gewijzigd. Ze erkent dat de financiële sector te laag belast wordt.  Ze heeft wel degelijk oog voor de noodzaak om nieuwe financiële bronnen aan te boren om tot een versteviging van de belastingbasis te komen voor het gaaf houden van sociale uitgaven, voor de financiering van maatregelen tegen de klimaatswijziging, of voor bijkomende middelen voor ontwikkelingshulp.

De High Level Advisory Group on Climate Change Financing (de Topgroep inzake financiering van de Klimaatverandering) heeft onlangs zijn steun toegezegd aan de FTT. En op de UN High Level Plenary Meeting on the Millennium Development Goals (de VN top rond de millenniumdoelstellingen) werd het werk rond belasting op financiële transacties voor het eerst uitdrukkelijk vermeld. De druk ten voordele van de FTT groeit. De civiele maatschappij moet volharden in haar campagne voor de FTT. Meer bepaald moet ze erop aandringen dat de FTT op Europees niveau, of toch zeker binnen de Eurozone wordt ingevoerd.

 

Toelichting bij de taks op financiële transacties

Hoe gaat dat, wat houdt zulke taks in?

De taks op financiële transacties is een omzetbelasting voor de financiële markten. Ze moet op deviezen, aandelen en leningen evenals op de handel in afgeleide producten worden toegepast. Op de handel met deze vermogens moet, bij elke transactie een kleine taks, bvb. tot 0,5%, worden geheven.
De voorstellen voor het heffen van taksen op financiële transacties dateren uit de tijd van John Maynard Keynes (1943) en van James Tobin (1972). De Tobintaks, een heffing op de handel in valuta (taks op transacties van deviezen) was de eerste taks die op de geglobaliseerde financiële markten afgestemd is.

Alle transacties op de beurscentra worden elektronisch geregistreerd. Een eenvoudige implementeerbare software zou de taks automatisch aan de verantwoordelijke financiële directies van het ogenblik overmaken. Het instellen van de taks zou op die manier zo uitzonderlijk gunstig zijn zoals de ervaringen met de taks op beursverrichtingen uit Groot-Brittannië tonen. Het vermijden van de taks daarentegen zou zeer ingewikkeld en duur worden omdat de handel op gecentraliseerde afhandelingssystemen aangewezen is.
Ook de tot op heden ongecontroleerde handel buiten de beurzen verloopt intussen langs centrale afhandelingssystemen (trade information warehouses). De EU en de G20 hebben zich de reeds lang vervallen regeling van deze OTC-handel ten doel gesteld en willen die slechts  aan de beurs of op de plaats van het verhandelen toelaten. Daarmee zou het ook hier gemakkelijk zijn om deze taks te heffen.
Betalingen bij het verhandelen van goederen, betalingen voor de arbeidsmarkt, overschrijvingen, korte termijn kredieten onder banken en alle verrichtingen van de centrale banken zouden niet onder deze taksheffing vallen.

Tegenstanders en zij die er voordeel uithalen

De lobby van de financiële industrie verzet zich tegen deze taks. Vele financiële ondernemingen zouden bij de invoering van de taks minder winstgevend worden. Enkele voorbeelden o.a. de zogenaamde zeer winstgevende 'hoge frequentiehandel' zou hierdoor massaal worden getroffen. De sterke tegenstand vanwege de financiële sector verwondert dan ook niet. Doch als men het bekijkt vanuit het standpunt van de lange termijn beleggers dan is die taks ook interessant voor hen die op de financiële markt opereren omdat die taks te grote speculaties beperkt en transacties op lange termijn nauwelijks belast. De economie zou van de invoering profiteren: de banken zouden zich opnieuw oriënteren op de financiering van investeringen op lange termijn in plaats van zo maar in een casino te gokken. De invoering van de FTT voorkomt bovendien financiële crises en aanvallen op het muntstelsel en zorgt er alzo voor dat ondernemingen een betere planning kunnen opstellen. Daarenboven gaat de financiële wereld er met een onredelijk hoog aandeel van de totale toegevoegde waarde vandoor. Ook deze wanverhouding zou door een FTT gecorrigeerd worden.

Vanuit het standpunt van een politiek rechtvaardige verdeling is de FTT. Ze treft een kleine groep vermogenden die het zich kunnen veroorloven hun kapitaal in speculatieve ondernemingen te steken. Kleine spaarders worden nauwelijks door de taks getroffen. Per slot van rekening profiteren alle burgers van deze taks daar ze op deze wijze van meer belastingen door algemene belastingverhogingen gespaard worden. Het kapitaal wordt gehaald waar het in overvloed voorhanden is. Enerzijds zou aan de nationale zowel als aan de internationale parlementen meer handelingsbevoegdheid worden gegeven, anderzijds zouden de nationale en internationale organisaties hierdoor de wereldproblemen zoals honger, watervoorzieningen en honger e.a. beter kunnen aanpakken. Bovendien is de taks een stap in de richting om een democratische controle over de financiële markten terug te winnen.

Hoeveel zou de taks opbrengen?

De voorstellen gaan tot een belastingvoet van 0,5% . Dat is tevens het bedrag van de omzettaks in de Londense beurs. Maar zelfs een taks van maar 0,05% zou wereldwijd, zo schat het Weense WIFO-instituut, ca. € 500 miljard per jaar opbrengen Bij deze berekening is rekening gehouden met een zekere terugloop van de financiële transacties ten gevolge van het invoeren van de taks. € 230 miljard zou  het voor Europa worden en € 220 miljard voor de USA. Natuurlijk is het voor de juiste berekening van het herstel bijzonder moeilijk maar in ieder geval is de impact van de taks enorm.
De financiële markten hebben in de ganse wereld grote schade aangericht. Omdat de taks, als die internationaal wordt ingevoerd, vooral als die een half dozijn financiële centra in de wereld zou overrompelen, de USA, Groot-Brittannië, Japan, Zwitserland, Duitsland, Frankrijk en Singapore het ergst zouden worden getroffen. In ieder geval zou het maar billijk zijn een aanzienlijk deel van de inkomsten in een fonds te storten om daardoor de schade in andere landen te vergoeden. Een deel van dit geld moet voor de strijd tegen de globale opwarming en voor het uitschakelen van de honger en de armoede in de wereld voorbehouden worden.
 
Voor Attac Vlaanderen, Eric Goeman, woordvoerder
Voor 11.11.11., Rudy De Meyer, hoofd beleidsdienst
Voor Oxfam Solidariteit, Xavier Declercq, directeur Noordprogramma